Sosyal Medyada e-Devlet ile Yaş Doğrulama: 7578 Sayılı Kanun ve Yönetmelik

1. Konunun Genel Çerçevesi

Sosyal medya kullanımına ilişkin en kapsamlı değişikliklerden biri, 7578 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun'da yapılmıştır. Kanun 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin hükümlerinin 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Bu hükümlerin uygulanmasına ilişkin "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" ise 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Düzenlemenin özü üç başlıkta toplanmaktadır: on beş yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamaması, on beş ile on sekiz yaş arasındaki çocuklara kısıtlı ve korumalı bir hizmet sunulması ve bu ayrımın yapılabilmesi için bütün kullanıcıların yaşının e-Devlet üzerinden doğrulanması. Kamuoyunda "sosyal medyaya e-Devlet ile giriş" olarak anılan uygulama, teknik olarak her girişte e-Devlet şifresi kullanılması anlamına gelmemekte; yaş doğrulaması hesap açılırken ve gerektiğinde yapılmaktadır.

Düzenleme yalnızca çocukları değil, bütün kullanıcıları ilgilendirmektedir. Yetişkin kullanıcıların da yaşlarını en az bir kez doğrulamaları gerekmektedir. Ayrıca platformlara, ebeveynlere, reklam verenlere ve çocuklara yönelik içerik üreten işletmelere de yeni yükümlülükler ve sonuçlar getirilmektedir.

2. Hukuki Dayanak

• 5651 s. Kanun Ek m.4: Sosyal ağ sağlayıcının yükümlülükleri; 7578 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değiştirilmiş ve yeni fıkralar eklenmiştir.
• 5651 s. Kanun Ek m.5: Oyun platformlarına ilişkin yükümlülükler; 7578 sayılı Kanun'la eklenmiştir.
• 5651 s. Kanun m.2: Oyun, oyun dağıtıcısı, oyun geliştiricisi ve oyun platformu tanımları eklenmiştir.
• Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (RG 10.10.2026, sayı 33396).
• 6698 s. KVKK: Yaş doğrulaması sırasında işlenen verilerin korunması.

3. Kanundaki Düzenleme

5651 Sayılı Kanun Ek Madde 4'Teki Değişiklikler

On beş yaş sınırı (yedinci fıkra): Değişiklikle birlikte "Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür." hükmü getirilmiştir. Aynı fıkra uyarınca sağlayıcı, on beş yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri almakta ve bu tedbirleri internet sitesinde yayımlamaktadır.

Kullanıcı başvuruları ve bilgi talepleri: Kullanıcıların kişilik hakları ve özel hayatın gizliliğine ilişkin başvurularına yanıt verilmesine dair üçüncü fıkra ile yetkili kurumun bilgi taleplerine ilişkin on sekizinci fıkrada da değişiklik yapılmıştır. Yanıt sürelerinin başvuru tarihindeki güncel metne göre kontrol edilmesi gerekmektedir.

Ebeveyn kontrol araçları (yirminci fıkra): "Sosyal ağ sağlayıcı; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlar." Bu araçlar; hesap ayarlarının denetlenmesini, ücretli işlemlerin ebeveyn onayına bağlanmasını ve kullanım süresinin sınırlandırılmasını kapsamaktadır.

Aldatıcı reklamlar (yirmi birinci fıkra): Sağlayıcı, çocuklara yönelik aldatıcı reklamların önlenmesi için tedbir almakla yükümlü kılınmıştır.

Bir saat kuralı (yirmi ikinci fıkra): Türkiye'den günlük erişimi on milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde verilen içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararlarını bir saat içinde uygulamakla yükümlüdür.

Yeniden yüklemenin engellenmesi (yirmi üçüncü fıkra): Bu sağlayıcılar, hakkında karar verilerek kaldırılan içeriğin aynı veya benzer biçimde yeniden yayımlanmasını önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür.

Yaptırımlar (yirmi dördüncü fıkra): Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde kademeli bir yaptırım sistemi öngörülmektedir:

1. Sağlayıcının bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde üçüne kadar idari para cezası uygulanmaktadır.
2. Bildirimden itibaren otuz gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse, Türkiye'de yerleşik vergi mükelleflerinin sağlayıcıya yeni reklam vermesi yasaklanmaktadır.
3. Reklam yasağından itibaren üç ay içinde de uyum sağlanmazsa, sulh ceza hâkimliğinden bant genişliğinin yüzde elli oranında daraltılması talep edilebilmektedir.
4. Bu karardan itibaren otuz gün içinde yükümlülük yine yerine getirilmezse, bant genişliğinin yüzde doksana kadar daraltılması talep edilebilmektedir.

Oyun Platformları (Ek Madde 5)

Aynı Kanun'la oyun platformlarına da yükümlülük getirilmiştir. Yaş derecelendirmesi yapılmamış oyunlar ancak en yüksek yaş kategorisinde sunulabilmektedir. Türkiye'den günlük erişimi yüz bini aşan yurt dışı kaynaklı platformların Türkiye'de temsilci ataması ve ücretli işlemleri de kapsayan ebeveyn kontrol araçları sunması gerekmektedir. Aykırılık hâlinde kademeli idari para cezaları ve bant daraltma öngörülmektedir.

Yönetmelik Hükümleri

Aşağıdaki hükümler 1 Kasım 2026 tarihinden itibaren uygulanacaktır.

• Kapsam (m.2): Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı bütün sosyal ağ sağlayıcılar kapsama girecektir. Yönetmelikte kullanıcı sayısına bağlı bir eşik öngörülmemiştir.
• Tanımlar (m.4): On sekiz yaşını doldurmamış herkes çocuk sayılacaktır.
• Temel ilke (m.5): On beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulamayacaktır. Doğrulamada kullanıcının kimliği değil, yalnızca yaş eşiğini geçip geçmediği belirlenecektir.
• Doğrulamanın zamanı (m.6): Yaş, hesap açılırken doğrulanacaktır. Hizmet süresince de doğrulama sürdürülecek; hesabın başkası tarafından kullanıldığına dair makul şüphe bulunan hâllerde hesap, yeniden doğrulama yapılana kadar askıya alınacaktır. On beş yaşını doldurmamış kişilerin hesap açma talepleri reddedilecektir.
• e-Devlet ve yaş doğrulama belirteci (m.7): Doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacaktır. Platforma yalnızca yaş eşiğine ilişkin bilgiyi içeren bir belirteç iletilecek; belirteç yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanılabilecektir. Türkiye'de geçici olarak bulunan kullanıcılar için ayrıca düzenleme yapılmıştır.
• On beş ile on sekiz yaş arası hizmet (m.8): Hesaplar varsayılan olarak gizli açılacak, en yüksek gizlilik ayarları uygulanacaktır. Canlı yayın ve kişiselleştirilmiş reklam yasak olacaktır. Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj gönderilebilecek, takipçi ve takip edilen listeleri başkalarına gösterilmeyecektir. Rehber senkronizasyonu ve sonsuz kaydırma gibi özellikler kullanılamayacaktır. Sağlayıcı bu tedbirleri internet sitesinde yayımlayacaktır.
• Ebeveyn kontrolü (m.9): Veli veya vasiler; hesap ayarlarını görme, kullanım süresini sınırlama ve ücretli işlemlere izin verme yetkisine sahip olacaktır. Ebeveyn kontrolünün kullanıldığı çocuğa bildirilecektir. Bu araçlar, sağlayıcının diğer yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacaktır.
• İtiraz mekanizması (m.10): Hesabı kısıtlanan veya kapatılan kullanıcılara ücretsiz ve Türkçe bir itiraz yolu sunulacaktır. İtirazlar insan eliyle incelenecek, itiraz süresince içerik silinmeyecektir. Sağlayıcı bu konuda yıllık rapor hazırlayacaktır.
• Yaptırım usulü (m.11): Yaptırımdan önce sağlayıcıya bildirim yapılacak ve uyum için makul süre verilecektir. Aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve iyi niyetli çabalar dikkate alınacaktır.
• Rehber ve yürürlük (m.12-13): Belirteç sürecine ilişkin teknik rehber idare tarafından yayımlanacaktır. Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
• Geçiş (geçici m.1): Mevcut hesapların en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez doğrulanması gerekmektedir.

4. Uygulamada Süreç

Yürürlük tarihinden sonra sürecin aşağıdaki şekilde işlemesi beklenmektedir.

1. Yeni hesap açılırken platform, kullanıcıyı e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasına yönlendirecektir.
2. e-Devlet, kullanıcının belirlenen yaş eşiğini geçip geçmediğini gösteren bir belirteç üretecek; platform bu belirteç dışında kimlik bilgisi almayacaktır.
3. On beş yaşını doldurmamış kullanıcının hesap talebi reddedilecek, doğrulanmış olup bu yaşın altında olduğu anlaşılan hesaplar askıya alınarak kapatılacaktır.
4. On beş ile on sekiz yaş arasındaki kullanıcılar ayrıştırılmış hizmetten yararlanacak; ebeveynler kontrol araçlarını kullanabilecektir.
5. Mevcut kullanıcılar, platformun bildirimi üzerine 31 Mart 2027 tarihine kadar doğrulamayı tamamlayacaktır. Doğrulanmayan hesapların akıbeti, platformun uygulamasına ve Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecektir.
6. Hesabı kısıtlanan kullanıcı, platform içindeki itiraz mekanizmasına başvurabilecektir.

Yaş doğrulamasında kimlik bilgisi platforma iletilmemekle birlikte, 5651 sayılı Kanun uyarınca adli makamların talebi hâlinde platformların kayıt bilgilerini paylaşma yükümlülüğü devam etmektedir.

5. Görevli ve Yetkili Mahkeme veya Merci

İdari para cezası ve reklam yasağı, Kanun'da yetkilendirilen idare tarafından uygulanmaktadır. Bant genişliğinin daraltılmasına sulh ceza hâkimliği karar vermektedir. İdari para cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilmektedir.

Hesabı kısıtlanan veya kapatılan kullanıcı öncelikle platformun itiraz mekanizmasına başvurmaktadır. Yaş doğrulaması sırasında kişisel verilerin hukuka aykırı işlendiği düşünülmekteyse, önce veri sorumlusuna, ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na başvurulabilmektedir. Hesap kapatılması nedeniyle doğan zararlar için genel hükümler çerçevesinde hukuk mahkemelerinde dava açılabilmektedir.

6. Süreler ve Dikkat Edilecek Hususlar

• 1 Kasım 2026: Kanun hükümleri ve Yönetmelik yürürlüğe girecektir. Bu tarihten sonra açılan hesaplarda yaş doğrulaması zorunludur.
• 31 Mart 2027: Mevcut hesapların en az bir kez doğrulanması için son tarihtir.
• Otuz gün, üç ay ve otuz gün: Platformlara yönelik reklam yasağı ve bant daraltma kademelerinde öngörülen sürelerdir.
• e-Devlet şifresi hiçbir koşulda platformla veya üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır. Doğrulama yalnızca e-Devlet Kapısı'nın kendi ekranında yapılmaktadır. "Hesabınız kapanacak, e-Devlet bilgilerinizi girin" şeklindeki mesajlar dolandırıcılık amacı taşıyabilmektedir.
• Çocuklara yönelik içerik üreten işletmeler ve reklam verenler, kişiselleştirilmiş reklam yasağını ve aldatıcı reklam düzenlemesini kampanyalarında dikkate almalıdır.
• Bu makale, Kanun ve Yönetmelik'in yayımlanan metnine ilişkin özet ve açıklamalar içermektedir. Uygulamada Resmî Gazete'deki güncel metnin ve idarenin yayımlayacağı rehberin esas alınması gerekmektedir.

7. Sonuç

7578 sayılı Kanun ve Yönetmelik ile sosyal medyada yaş sınırı, açıklamaya dayalı bir beyandan e-Devlet üzerinden doğrulanan bir zorunluluğa dönüşmüştür. Düzenleme, on beş yaşın altındaki çocukları sosyal ağlardan uzak tutmayı, on beş ile on sekiz yaş arasındakilere korumalı bir alan sunmayı ve bu yükümlülükleri ağır yaptırımlarla güvence altına almayı amaçlamaktadır.

Kullanıcıların 31 Mart 2027 tarihine kadar doğrulamayı tamamlaması, ebeveynlerin kontrol araçlarını tanıması ve işletmelerin reklam ile içerik süreçlerini yeni kurallara uyarlaması gerekmektedir. Somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirme yapılması gerekmektedir.

8. Akademik Kaynaklar

Bu konuya ilişkin akademik çalışmalara aşağıdaki kaynaklar üzerinden ulaşabilirsiniz. Tez ve makalelerin içeriği bu sitede çoğaltılmamaktadır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımamaktadır.

← Sosyal Medya Hukuku